Ձագավանք. Կոտայքի թաքնված գոհարն ու Սուրբ Մյուռոնի օրհնության խորհուրդը
Հայաստանի բազմադարյա պատմությունը երբեմն թաքնված է լինում ոչ միայն հանրահայտ տուրիստական երթուղիներում, այլև խոնարհված ու լռակյաց վանքերի կամարների տակ։ Այդպիսի մի բացառիկ վայր է Ձագավանքը, որը կրում է հայոց հոգևոր պատմության ամենաթանկ մասունքներից մեկի հիշատակը։
Որտե՞ղ է գտնվում
Ձագավանքը (կամ Գետարգելի Սուրբ Նշանը) գտնվում է Կոտայքի մարզի Առինջ գյուղի արևելյան մասում՝ Գետարգել կոչվող բնակատեղիին մոտ։ Իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով վանքը հաճախ անվանում են նաև Գետարգելի Սուրբ Նշան։
Պատմական ակնարկ. VII դարից մինչև մեր օրեր
Վանական համալիրը հիմնադրվել է դեռևս VII դարում։ Դարեր շարունակ այն եղել է ոչ միայն աղոթատեղի, այլև միջնադարյան հայ գրչության և կրթության նշանավոր կենտրոններից մեկը։
Փորձությունները. 1679 թվականի ավերիչ երկրաշարժը մեծ վնասներ հասցրեց վանքին, սակայն այն չդադարեց գործել։ Հավատացյալներն ու հոգևորականները պահպանեցին վանքի կանթեղը վառ մինչև XX դարի սկիզբը։
Այսօր. Չնայած համալիրն այսօր խոնարհված է, այն շարունակում է մնալ ուխտավորների և պատմության սիրահարների ուշադրության կենտրոնում։
Կարևոր փաստ. Կապը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հետ
Ձագավանքի պատմությունը սերտորեն կապված է հայոց կարևորագույն սրբություններից մեկի՝
Գետարգելի Սուրբ Նշանի հետ։ Սա Քրիստոսի խաչափայտի մասունքով խաչ է, որը դարեր շարունակ պահվել է հենց այստեղ։
Այսօր այդ սրբությունը պահվում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում։ Հատկանշական է, որ ըստ ավանդույթի՝ հենց այս մասունքով է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն առաջինն օրհնում Սրբալույս Մյուռոնը։
Ի՞նչ տեսնել Ձագավանքում
Այցելելով համալիրի տարածք՝ դուք կհայտնվեք մի միջավայրում, որտեղ ժամանակը կարծես կանգ է առել.
Ճարտարապետական մնացորդներ. Զգացեք միջնադարյան հայ վարպետների ձեռագիրը և կառույցի երբեմնի վեհությունը։
Գեղաքանդակ խաչքարեր. Տարածքում պահպանվել են XII-XVII դարերի բազմաթիվ խաչքարեր, որոնք աչքի են ընկնում իրենց նուրբ ու բարդ զարդանախշերով։
Խաղաղ լռություն. Վանքը հեռու է քաղաքի աղմուկից՝ առաջարկելով կատարյալ միջավայր մտորումների և հոգևոր վերագտման համար։
Ինչպե՞ս հասնել
Ձագավանքը հիանալի ուղղություն է մեկօրյա ճամփորդության համար, քանի որ գտնվում է Երևանին շատ մոտ։ Առինջ գյուղից դեպի վանք տանող ճանապարհը հեշտանցանելի է և հնարավորություն է տալիս վայելելու Կոտայքի բնությունը։